Wiodące projekty hydroenergetyczne Pakistanu

Pakistanski sektor hydroenergetyczny odgrywa kluczową rolę w zaspokajaniu rosnącego zapotrzebowania kraju na energię elektryczną. Kraj posiada bogate zasoby wodne, zwłaszcza w dorzeczu rzeki Indus oraz jej dopływów, które są wykorzystywane w licznych projektach hydroenergetycznych. Poniżej prezentujemy najważniejsze z nich.

1. Tama Tarbela (Tarbela Dam)

Lokalizacja: prowincja Khyber Pakhtunkhwa, w pobliżu miasta Haripur.
Rok ukończenia: 1976.
Rodzaj: tama skalna.
Wydajność: 4 800 MW (7 272 MW w 2023 r. po modernizacji).
Znaczenie: Największa tama pod względem pojemności w Azji Południowej, zapewnia nie tylko energię, ale także regulację przepływu wód rzecznego Indusu, co ma wpływ na rolnictwo i zapobiega powodziom.

2. Tama Mangla (Mangla Dam)

Lokalizacja: doliny rzeki Jhelum w prowincji Pendżab.
Rok ukończenia: 1965.
Rodzaj: tama ziemna.
Wydajność: 1 150 MW (z modernizacją do ok. 1 260 MW).
Znaczenie: Trzecia co do wielkości tama w Pakistanie, kluczowa dla systemu nawadniania oraz jako rezerwuary wody pitnej.

3. Projekt hydroenergetyczny Dasu (Dasu Hydropower Project)

Lokalizacja: w dorzeczu Indusu, prowincja Khyber Pakhtunkhwa.
Planowana moc: 4 640 MW.
Etap realizacji: budowa rozpoczęta w 2019 r., prognozowane zakończenie w 2028 r.
Znaczenie: Po ukończeniu projekt ma stać się jednym z największych źródeł energii odnawialnej w kraju, przyczyniając się do redukcji emisji CO₂.

4. Tama Neelum‑Jhelum (Neelum–Jhelum Hydropower Project)

Lokalizacja: w regionie Azad Dżammu i Kaszmir, na rzece Neelum (Nahal).
Rok uruchomienia: 2018.
Wydajność: 969 MW.
Znaczenie: Największa tama w regionie, zwiększa stabilność dostaw energii w północnym Pakistanie.

5. Tama Mirani (Mirani Dam)

Lokalizacja: na rzece Dasht‑Koh, prowincja Balochistan.
Rok ukończenia: 2013.
Rodzaj: tama betonowa.
Wydajność: 450 MW.
Znaczenie: Kluczowa dla rozwoju energetycznego Balochistanu oraz podniesienia poziomu wód gruntowych w regionie.

6. Tama Gomal (Gomal Dam)

Lokalizacja: w dorzeczu rzeki Gomal, prowincja Khyber Pakhtunkhwa.
Rok ukończenia: 2013.
Wydajność: 17,5 MW (energia), ale głównie pełni funkcję zapory nawadniającej.
Znaczenie: Wspiera rolnictwo oraz przyczynia się do zwiększenia dostępności wody w suchych obszarach.

7. Inne znaczące realizacje

• Tama Warsak – 243 MW, zlokalizowana na Indusie, modernizowana w latach 2010‑2020.
• Tama Kotri – 150 MW, znajdująca się na rzece Indus w Sindh.
• Tama Skardu – planowana moc 2 400 MW, projekt w fazie studium wykonalności w regionie Gilgit‑Baltistan.

Strategiczne znaczenie hydroenergetyki w Pakistanie

Hydroenergia jest jednym z filarów strategii energetycznej Pakistanu. Dzięki projektom wymienionym wyżej kraj zwiększa udział odnawialnych źródeł w miksie energetycznym, co ma istotny wpływ na:

1. Zmniejszenie zależności od importu paliw kopalnych.
2. Poprawę bezpieczeństwa energetycznego i stabilizacji cen energii.
3. Redukcję emisji gazów cieplarnianych oraz realizację celów Porozumienia Paryskiego.
4. Rozwój rolnictwa i zarządzanie zasobami wodnymi w regionach suchych i półpustynnych.

Perspektywy rozwoju

Pakistański rząd oraz międzynarodowi partnerzy inwestycyjni planują dalsze zwiększanie mocy hydroenergetycznej. Do najważniejszych działań należą:

• Ukończenie budowy projektu Dasu i tamy Skardu.
• Modernizacja istniejących zapór, m.in. Tarbeli i Warsak, w celu podniesienia ich efektywności.
• Rozwój małych i średnich projektów hydroelektrycznych w rejonach górskich, szczególnie w prowincji Gilgit‑Baltistan.
• Wdrażanie nowoczesnych systemów zarządzania wodą, które integrują produkcję energii z potrzebami nawadniania.

W ten sposób Pakistanu udaje się wykorzystać swoje naturalne zasoby w sposób zrównoważony, przyczyniając się do rozwoju gospodarczego oraz ochrony środowiska.